Suốt nửa đêm trù tính, huyện lệnh Ngụy Lương tự thấy mình đã vạch sẵn kế sách chu toàn. Vì thế, sáng ra hắn bước ra ngoài với vẻ đầy tự tin, chỉ chực bắt tay vào việc. Nào ngờ kết quả lại bị dội cho một gáo nước lạnh. Mọi chuyện hoàn toàn vượt khỏi dự liệu của hắn và sư gia Tào Tiến.
Đã quá giờ Thìn, tức hơn bảy giờ sáng, mà hậu đường huyện nha vẫn vắng tanh. Trong sân chỉ lác đác vài người. Hầu hết các phòng làm việc đều đóng cửa, đám thư lại phụ trách từng ban cũng chẳng thấy bóng dáng đâu. Ngay cả ba ban nha dịch cũng chỉ có dăm ba người lảng vảng. Trông thấy Ngụy Lương đi tới, chúng còn tránh xa thật xa, khiến hắn chẳng biết phải làm sao.
Mang đầy bụng ngờ vực, Ngụy Lương trước hết trở về phòng làm việc của mình. Hắn phát hiện hai viên quan phụ tá là Phong Bình và Vương Hạ đang ở trong đó, nhưng nhất thời cũng không tiện bước vào hỏi han.
Ban đầu, hắn còn nghĩ đám người trong huyện nha chỉ lười biếng, đến muộn hơn thường ngày. Nào ngờ mặt trời đã lên cao mà vẫn chẳng thấy thêm được mấy ai. Lần này Ngụy huyện lệnh thật sự không ngồi yên nổi nữa, lập tức sai tiểu đồng Tích Mặc đi mời sư gia Tào Tiến tới bàn bạc.
Tối qua Tào Tiến ngủ khá muộn, sáng nay không dậy nổi. Mãi đến lúc này lão mới đủng đỉnh tới nơi. Vừa nhìn thấy cảnh hậu đường vắng vẻ lạnh lẽo, lão cũng sững ra, rồi hai hàng mày lập tức nhíu chặt. Rõ ràng tình thế còn rắc rối hơn cả phán đoán ban đầu.
Ngụy huyện lệnh vừa thấy Tào Tiến đã vội hỏi:
- Tiên sinh, xem ra người trong huyện nha đã quyết lòng cùng tiến cùng lui với Trang Hoằng rồi. Chuyện này phải làm sao đây?
Từ trước tới nay chưa từng gặp cảnh tượng như vậy, Ngụy Lương không khỏi cuống lên. Tào Tiến sa sầm mặt:
- Chủ nhân chớ nóng vội. Quả thật chuyện này đã vượt ngoài dự liệu của chúng ta. Một huyện nhỏ mà đám người ấy gan lớn thật, dám chẳng coi quan trên ra gì! Nhưng càng vào lúc này, chúng ta càng không được để mất thanh thế, càng không thể rối loạn. Nhất là tuyệt đối không được lùi bước. Nếu lùi rồi, sau này khó mà cứu vãn.
- Ta đương nhiên hiểu. Nhưng tiên sinh cũng đã thấy, vốn định làm theo lời tiên sinh nói đêm qua, cho người kiểm tra lại sổ sách giấy tờ trong kho lưu trữ. Bây giờ ngoài hai người chúng ta ra, ta chẳng còn ai dùng được nữa.
- Chủ nhân không cần hoảng hốt. Theo lão phu thấy, sự việc chưa đến mức ấy đâu. Dẫu Trang Hoằng có một tay che kín huyện nha, y cũng không thể thật sự gọi một tiếng mà trăm người cùng vâng dạ. Chẳng hạn như Lâm Liệt, viên đầu mục nha dịch chuyên lo việc bắt giữ. Hôm qua trên công đường, hắn đâu có ra sức phụ họa. Còn Phong huyện thừa và Vương chủ bạ, rốt cuộc cũng không phải thuộc hạ của Trang Hoằng. Hôm nay chẳng phải họ vẫn tới sao? Hay là để lão phu mời hai người ấy sang đây, cùng nhau bàn bạc cẩn thận?
- Đúng vậy. Hai người họ đã làm việc ở huyện nha nhiều năm, hẳn hiểu rõ nội tình hơn chúng ta. Vậy làm phiền tiên sinh mời họ tới đây.
Không bao lâu sau, Tào Tiến đã mời được hai viên quan phụ tá đến phòng làm việc của huyện lệnh.
Hai người vẫn giữ vẻ cung kính, khách sáo như thường. Ngồi xuống cũng chẳng dám ngồi hẳn người, nhưng sự đối phó hờ hững trong thái độ thì ai cũng nhận ra.
Sau vài câu chào hỏi, Ngụy Lương đi thẳng vào việc:
- Chuyện hôm qua, hai vị cũng đã tận mắt chứng kiến. Bản quan cho rằng sự việc hết sức nghiêm trọng, lại dính dáng đến quan lại trong huyện nha. Muốn yên lòng mọi người, nhất định phải tra xét đến nơi đến chốn. Hai vị nghĩ thế nào?
Hai người đưa mắt nhìn nhau. Phong Bình cười nói:
- Huyện tôn đại nhân có được suy nghĩ ấy, quả là phúc của trên dưới huyện Giang Thành. Chúng hạ quan dĩ nhiên không dám có ý kiến gì.
- Tốt lắm! Nếu vậy, ta định bắt đầu từ những sổ sách trong kho lưu trữ, làm rõ lời tố cáo của Lý Lăng hôm qua rốt cuộc có đúng sự thật hay không. Việc kiểm tra sổ sách phải giao cho người thạo việc. Người ở ban hộ tào đương nhiên không thể thoái thác. Thế nhưng đến giờ bản quan vẫn chưa thấy một thư lại nào tới đây. Chuyện ấy là vì sao? Còn những người khác trong huyện nha, hôm nay cũng lần lượt tới muộn, rốt cuộc là cớ gì? Theo lệ triều đình, phải đến sau ngày hai mươi tháng Chạp mới đóng cửa huyện nha, cho quan lại nghỉ Tết. Hôm nay mới mười bốn, chẳng lẽ họ đã tự ý nghỉ cả rồi?
Lần này đến lượt Vương Hạ lên tiếng giải thích:
- Huyện tôn đã quyết định như vậy, hai chúng hạ quan đương nhiên sẽ hết lòng phối hợp. Chỉ là công việc trong huyện nha vốn rối như tơ vò. Nhìn thì nhân thủ không ít, nhưng ai cũng đang vướng việc. Chẳng hạn bên hộ tào có ba người phải xuống các thôn thúc thu số thuế mùa thu còn thiếu. Lại thêm nhiều việc lặt vặt phải giải quyết xong trước Tết, nên hôm nay có người không thể tới điểm danh.
Ngụy Lương vẫn không chịu bỏ qua:
- Dẫu vậy, cũng không thể chỉ có vài người tới huyện nha như hôm nay được?
Vương Hạ ngập ngừng giây lát rồi nói:
- Ờ… những người khác hẳn là bị việc riêng cản trở. Xin huyện tôn lượng thứ. Huyện nha xưa nay cũng khá nhàn, đôi khi họ xin nghỉ để lo việc nhà. Ngài cũng biết, càng gần cuối năm, trong nhà càng lắm việc. Chỉ có hạ quan thân cô thế cô ở đây, không vướng nhiều chuyện như họ.
Lời giải thích của Vương Hạ kín kẽ đến mức chẳng tìm ra chỗ nào đáng trách. Ngụy Lương dù bực bội cũng không tiện nổi giận ngay tại chỗ.
Phong Bình lại cười nói:
- Chuyện này cũng là sơ suất của hạ quan. Hôm qua hạ quan đã nhận được đơn xin nghỉ của hai mươi lăm nha dịch, nhưng chưa kịp bẩm báo với huyện tôn. Có điều, qua năm mới mọi việc sẽ trở lại bình thường thôi.
Hai người đối phó xong câu hỏi của Ngụy Lương thì ung dung rời đi, bỏ mặc vị huyện lệnh thân cô thế cô trong phòng làm việc. Hồi lâu, hắn vẫn không nói được lời nào.
Dẫu xưa nay giữ mình rất tốt, lúc này mặt Ngụy Lương đã tức đến xanh mét, hơi thở dồn dập, thân người cũng run lên:
- Khinh người quá đáng! Đúng là khinh người quá đáng!
Bận việc nên không thể tới huyện nha ư? Từ trước đến nay hắn chưa từng nghe có cái cớ nào nực cười như vậy để khỏi đến trình diện. Nhưng chính vì cái cớ vụng về ấy, hắn càng nhìn rõ đám người trơn tuột kia coi thường vị chủ quan đứng đầu một huyện đến mức nào. Chúng thậm chí chẳng buồn kiếm một lý do cho ra hồn, tùy tiện bịa đại một câu rồi đem tới đối phó với hắn!
Còn chuyện “qua năm mới sẽ trở lại bình thường” lại càng rõ là kế trì hoãn. Đợi đến lúc ấy, uy tín của vị huyện lệnh mới nhậm chức như hắn đã mất sạch. Khi đó, hắn còn lấy gì đấu với những con rắn bản địa này?
Ngụy Lương tuy mới lần đầu làm quan ở địa phương, nhưng đạo lý ấy hắn đã nghe các bậc tiền bối, đồng liêu và cả Tào Tiến giảng giải từ lâu. Dĩ nhiên hắn hiểu tình hình trước mắt nghiêm trọng đến mức nào.
Bực bội một hồi, hắn quay sang nhìn Tào Tiến:
- Tào sư gia, chuyện này phải làm sao? Vừa rồi sao tiên sinh không giúp ta nói thêm vài câu? Hai kẻ ấy trơn như cá chạch, ta thật sự không chống đỡ nổi.
Tào Tiến cười khổ:
- Lão phu rốt cuộc cũng không phải quan viên. Chủ nhân bàn bạc với họ, lão phu chen lời thế nào cho tiện?
Nói rồi lão lại thở dài. Vị chủ nhân này của lão nhìn đâu cũng thấy tốt, chỉ tiếc kinh nghiệm xử lý công việc địa phương vẫn còn thiếu.
Trước kia Ngụy Lương chỉ là một viên tu soạn trong Hàn Lâm viện. Dẫu được Hoàng đế và mấy vị tể tướng coi trọng, định cho hắn trải qua rèn luyện rồi mới giao trọng trách, nhưng cục diện trước mắt thật sự không dễ phá giải.
Ngụy Lương cũng nghĩ tới điều ấy, bèn lẩm bẩm:
- Không qua phủ huyện thì chẳng thể vào Nội các. Trước kia ta còn không hiểu vì sao Thái Tông hoàng đế lại đặt ra quy củ ấy. Bây giờ xem ra, chỉ khi nào xuống địa phương, tự mình vượt qua muôn vàn khó khăn rồi mới trở lại triều đình, người ta mới có thể gánh việc lớn mà vẫn ung dung, xử sự đâu ra đó. Trước kia ở Hàn Lâm viện, ta cứ tưởng thi đỗ Thám hoa là từ nay mọi việc đều thuận buồm xuôi gió. Nghĩ vậy quả thật đã xem thường chuyện thiên hạ.
Nếu Lý Lăng có mặt bên cạnh mà nghe được những lời này, hẳn hắn sẽ chửi thẳng: “Ngươi làm bộ làm tịch gì vậy? Khoe mình xuất thân cao quý hay khoe tiền đồ sáng lạn đấy?”
Nhưng Tào Tiến lại không nghĩ như thế. Ngay từ khi lão nhận lời phó thác của chủ nhân cũ, bỏ thân phận cử nhân để làm mưu sĩ cho một vị huyện lệnh, cũng là vì lão nhìn ra tiền đồ của vị huyện lệnh hai mươi lăm tuổi này rộng mở vô cùng.
Nói đi cũng phải nói lại, trong lúc vô tình, Ngụy huyện lệnh lại càng được nâng giá. Sư gia nhà người ta thường là những thư sinh thi cử lận đận, cao lắm cũng chỉ đỗ tú tài. Còn hắn thì hay rồi, lại mời được cả một vị cử nhân làm mưu sĩ.
Lý Lăng mà biết chuyện, hẳn sẽ phải kêu lên: “Thiết lập nhân vật này còn ghê gớm hơn cả giàu có, đẹp trai. Rốt cuộc ai mới là nhân vật chính vậy?”
Tào Tiến tiếp lời:
- Đúng vậy. Thái Tông hoàng đế nhìn xa trông rộng, người thường như chúng ta sao có thể sánh kịp?
Nói xong, vẻ mặt lão nghiêm lại:
- Việc này quả thật không thể kéo dài. Nếu không, chúng ta sẽ chẳng thể định tội Trang Hoằng. Đến lúc ấy, chủ nhân ở huyện nha càng không còn chút quyền hành nào trong tay.
- Vậy tiên sinh nói xem phải làm thế nào? Ta và tiên sinh đều không rành chuyện tiền lương, chẳng lẽ lại tự mình kiểm tra đống sổ sách ấy? Hơn nữa, đám nha dịch từng người từng người đều xin nghỉ không tới. Công việc trong huyện nha lại ngổn ngang, chẳng lẽ cũng bắt chúng ta tự làm hết?
Nói tới đó, hắn lại bực bội không thôi.
Tào Tiến cúi đầu suy nghĩ hồi lâu rồi nói:
- Chủ nhân, lão phu cho rằng muốn phá cục diện này, có thể bắt đầu từ hai người.
- Hai người nào?
- Một là Lâm Liệt, viên đầu mục nha dịch mà chúng ta đã nhắc tới. Lão phu vẫn cảm thấy hắn không cùng phe với Trang Hoằng. Chẳng qua tình thế trước mắt khiến hắn chưa tiện tỏ thái độ. Chỉ cần huyện tôn dành cho hắn đủ lễ độ và tin tưởng, lão phu tin hắn sẽ đứng về phía chúng ta.
- Lâm Liệt ư? Mấy ngày qua ta đã cho người dò hỏi. Hắn quả thật là người có lương tâm, ít nhất chưa từng nghe nói hắn làm chuyện ức hiếp dân chúng. Được, đến lúc đó bản quan sẽ đích thân gặp hắn. Mong rằng hắn không khiến ta thất vọng. Còn người kia là ai?
- Người kia chính là kẻ khơi mào mọi chuyện, Lý Lăng!
- Hắn chỉ là một dân thường áo vải, có thể giúp được gì cho chúng ta trong huyện nha?
- Dân thường cũng có cái lợi của dân thường. Ít nhất hắn không thể cấu kết với đám Trang Hoằng. Hơn nữa, chỉ cần huyện tôn gật đầu, cho hắn giữ một chức trong huyện nha chẳng phải chuyện dễ như trở bàn tay sao?
Tào Tiến mỉm cười rồi nói tiếp:
- Còn một điều nữa. Vụ này vốn do Lý Lăng đứng ra tố giác, hắn đã sớm trở thành kẻ thù không đội trời chung của đám Trang Hoằng. Bây giờ hắn giúp chúng ta cũng là giúp chính mình. Vì thế lão phu dám chắc hắn sẽ không từ chối.
Ngụy Lương suy nghĩ một lát rồi gật đầu thật mạnh:
- Tiên sinh nói đúng. Còn một điểm quan trọng hơn, hắn đã có thể điều tra ra đủ thứ tệ nạn trong huyện nha từ trước, lần này bảo hắn tra kỹ hơn cũng chẳng khó. Chỉ e hắn vẫn mang thân phận nguyên cáo. Nếu để hắn làm việc ấy, người ta sẽ vin vào đó mà dị nghị.
- Chủ nhân lo xa rồi. Quyền chủ động vốn nằm trong tay chúng ta. Có tin lời hắn hay không là do chủ nhân quyết định, đâu đến lượt người khác xen vào.
Tào Tiến vội khích lệ hắn:
- Nếu chủ nhân thấy kế này có thể thực hiện, lão phu sẽ đích thân đi một chuyến, mời hắn đến huyện nha.
Ngụy Lương vốn là người quyết đoán. Một khi đã định được kế, hắn lập tức muốn bắt tay vào làm, bèn gật đầu:
- Vậy làm phiền tiên sinh. Việc không nên chậm trễ, hôm nay phải kéo được cả hai người ấy về phía chúng ta!