Theo lẽ thường, hiệu sách nhà họ Cổ vừa thắng hiệp đầu, mọi người phải vui mừng mới đúng. Nào ngờ tin tập bốn Phong Thần bán chạy cứ dồn dập truyền về, từ Cổ Nguyệt Tử cho tới đám người làm cũng chẳng ai thấy nhẹ nhõm. Nguyên do có hai điều.
Thứ nhất, Cổ Nguyệt Tử hiểu rất rõ thực lực của hiệu sách nhà họ Vạn. Dẫu phen này nhà họ Vạn chịu lỗ, tổn thất cũng chưa đến mức lung lay gốc rễ. Ngược lại, dù Phong Thần của nhà họ Cổ bán chạy đến đâu, trong thời gian ngắn vẫn còn kém xa hiệu sách nhà họ Vạn. Bởi vậy, họ phải mau chóng in xong bộ sách Tứ Thư Ngũ Kinh bản mới. Khổ nỗi, những cuốn sách ấy mãi vẫn chưa làm người ta vừa ý.
Trước kia, nghe Lý Lăng nói nên phóng lớn bản in, lại thêm tranh minh họa để nội dung sách thêm phong phú, Cổ Nguyệt Tử còn thấy rất hứng thú. Đến khi thật sự bắt tay vào làm, hắn mới biết việc này rắc rối, khó khăn đến nhường nào. Suốt hai tháng, họ đã thử làm mấy bộ bản mẫu, vậy mà chẳng bộ nào khiến người ta hài lòng.
Hôm nay, hắn lại mời Lý Lăng tới, nhờ y góp thêm ý kiến. Nhưng trong chuyện này, Lý Lăng đời trước chỉ làm kế toán, cũng chỉ có thể đưa ra vài ý tưởng khái quát. Muốn biến chúng thành việc thực tế, vẫn phải trông vào đám thợ bên dưới tự mình tìm cách.
Thứ hai, nguyên nhân này cũng bắt nguồn từ điều trước. Vì đổ quá nhiều tiền vào bộ sách bản mới, chi phí của hiệu sách cứ tăng mãi. Tiền dành dụm trong cửa hàng đã sắp cạn. Biết đâu đến cuối tháng, ngay cả tiền công cho thợ thuyền và người làm cũng không trả nổi. Còn giấy mực, gỗ ván cùng đủ thứ vật liệu hao hụt thì chẳng khác nào cái giếng không đáy, khiến ai nấy đều đứng ngồi chẳng yên.
Bởi vậy, trên mặt Cổ Nguyệt Tử chẳng còn mấy vẻ vui mừng. Ngay cả khi cùng Lý Lăng đi dọc xưởng in ở phía sau, mặt hắn vẫn nặng như chì.
- Lý đệ, đệ đã nghĩ ra cách này, chẳng lẽ không thể tìm cách làm cho nó hoàn chỉnh hơn sao?
Đây đã là lần thứ ba hắn hỏi một câu tương tự. Lý Lăng chỉ biết cười khổ.
- Trước kia ta cứ tưởng đổi sang bản in mới là chuyện dễ dàng. Giờ xem ra ta đã nghĩ quá đơn giản. Chỉ riêng việc chọn loại giấy nào cũng đủ đau đầu, rồi còn chuyện lăn mực và bao nhiêu vấn đề khác nữa…
Đang nói, y chợt thấy một người thợ lại phải bỏ cả tấm ván vì mặt bản không phẳng.
- Chuyện này thật sự vượt quá khả năng của ta.
Ngừng một lát, y lại hỏi:
- Nhưng ta muốn hỏi một câu. Ta nghe nói từ nhiều năm trước, Đại Việt chúng ta đã dùng cách in chữ rời. Cách ấy có thể tiết kiệm rất nhiều tiền, ít nhất không phải vì khắc sai một chữ mà bỏ cả tấm ván. Vậy tại sao hiệu sách nhà họ Cổ vẫn chưa dùng?
- Cách in chữ rời đâu phải Đại Việt ta mới có. Từ thời tiền Tống đã xuất hiện rồi. Nhưng phương pháp ấy vẫn còn nhiều khuyết điểm. Chỉ riêng tiền làm và thay những con chữ bị hỏng đã tốn hơn cả việc hao hụt ván gỗ. Hơn nữa, đó là nghề hết sức tỉ mỉ, không mất một hai năm thì chẳng thể thành thạo. Vì vậy, trong phủ Hành Châu này, hiệu sách dùng cách in ấy chẳng có mấy nhà.
Cổ Nguyệt Tử thuận miệng giải thích, nhưng nét lo âu trên mặt vẫn chẳng vơi đi.
Lý Lăng nghe mà ngẩn người. Y vẫn tưởng từ khi in chữ rời xuất hiện, nó đã hoàn toàn thay thế lối khắc bản gỗ cứng nhắc. Giờ xem ra, những điều viết trong sách vẫn khác với thực tế. Cũng giống như lần trước, y cứ nghĩ phóng lớn bản in, thêm tranh minh họa thì sách sẽ bán chạy hơn, nhưng lại quên mất những thay đổi ấy đòi hỏi khoản tiền đầu tư ban đầu lớn đến mức nào, và có thật sự thích hợp với hiệu sách nhà họ Cổ hay không.
Nhưng mọi chuyện đã đi đến bước này, dĩ nhiên không thể bỏ cuộc. Nếu bỏ lúc này, tổn thất sẽ càng nặng. Lý Lăng đành nói:
- Cổ lão ca, theo ta thấy, bộ sách bản mới cũng sắp xong rồi. Có lẽ sang tháng là có thể in hàng loạt.
- Ta cũng nghĩ vậy. Nhưng vấn đề là tiền trong cửa hàng chẳng còn bao nhiêu…
- Chẳng phải tập bốn Phong Thần đang bán rất chạy sao? Bảo các hiệu sách đem tiền tới là được.
- Ngoài ông chủ Lục ra, mấy nhà khác đều vin đủ lý do để khất. Họ chỉ nói phải sang tháng mới đưa tiền.
Lý Lăng sững ra, rồi nhìn gương mặt đang cau có của Cổ Nguyệt Tử.
- Chẳng lẽ là trò của nhà họ Vạn?
- Phần lớn là vậy. Ta nghe nói mấy hiệu sách kia muốn trả lại Phong Tiên, nhà họ Vạn bèn lấy chuyện ấy ra uy hiếp. Nếu họ không chịu bán tiếp, nhà họ Vạn cũng chẳng trả lại tiền sách…
- Đê tiện!
Lý Lăng mắng một câu, rồi bất đắc dĩ lắc đầu. Chính y từng nói thương trường cũng như chiến trường. Muốn giành phần thắng cuối cùng, người ta dĩ nhiên chẳng từ thủ đoạn nào.
Xem ra đã đến lúc phải dùng đến nước cờ cuối cùng. Mà một khi đã đi bước ấy, y thật sự sẽ đắc tội hoàn toàn với nhà họ Vạn.
Đúng lúc Lý Lăng đang cân nhắc lợi hại, phía cửa hàng đằng trước bỗng vọng tới tiếng cãi vã ầm ĩ. Hai người vội quay đầu nhìn lại. Còn chưa kịp tới nơi, họ đã thấy mấy gã lực lưỡng bất chấp người khác ngăn cản, xông thẳng vào trong.
Khoảng cách tuy còn khá xa, Lý Lăng vẫn nhận ra ngay kẻ đi đầu là Hoàng đầu trọc, người đã nhiều ngày không gặp. Cái đầu nhẵn bóng của gã quá dễ nhận ra. Vừa trông thấy gã, Lý Lăng lập tức nhớ tới chuyện phiền phức của bản thân, sắc mặt cũng biến đổi.
Cổ Nguyệt Tử tuy bực bội, vẫn giữ phép lịch sự tối thiểu. Hắn chắp tay với mấy người kia rồi hỏi:
- Các vị tới mua sách sao? Vì sao lại xông loạn vào cửa hàng của ta?
Hoàng đầu trọc cười hì hì nhìn hắn.
- Huynh đệ không tới mua sách đâu. Ta có biết chữ nào đâu.
- Vậy ngươi tới cửa hàng của ta làm gì?
- Ta nghe nói dạo này hiệu sách nhà họ Cổ đang túng thiếu, sắp đến tiền công cho người làm cũng không trả nổi. Vì thế ta vâng lời Trang đại gia, tới đây giúp các vị nghĩ cách.
- Ngươi là người của Trang Cường? Muốn ta vay tiền của hắn sao?
Đến lúc này Cổ Nguyệt Tử mới hiểu ra, sắc mặt lập tức sa sầm.
- Đúng vậy. Chúng ta đều là người cùng huyện, dĩ nhiên không thể để đám người từ phủ thành tới bắt nạt. Trang đại gia nói rồi, chỉ cần ông chịu đem hiệu sách nhà họ Cổ ra thế chấp, chúng ta sẽ lập tức mang tới hai nghìn lạng bạc. Số tiền ấy đủ giúp ông vượt qua cơn túng trước mắt. Thế nào, huynh đệ đủ nghĩa khí chứ?
Hoàng đầu trọc cười toét miệng, để lộ hàm răng vàng khấp khểnh.
Nghe gã nói tới con số ấy, Cổ Nguyệt Tử quả thật đã dao động. Theo tính toán của hắn, bộ sách bản mới chỉ còn khoảng một tháng nữa là có thể in hàng loạt. Khi ấy, hiệu sách nhà họ Cổ đủ sức đấu một trận sòng phẳng với nhà họ Vạn. Chỉ cần có hai nghìn lạng bạc trong tay, mọi khó khăn trước mắt sẽ được giải quyết.
Hoàng đầu trọc cũng là kẻ rất biết nhìn sắc mặt. Thấy Cổ Nguyệt Tử có vẻ xiêu lòng, gã lập tức nói tiếp:
- Cổ chưởng quầy đừng chần chừ nữa. Chuyện tốt thế này chẳng phải lúc nào cũng gặp đâu. Nếu không nể tình chúng ta là đồng hương cùng huyện, dù ông có tự mình tới cầu xin Trang đại gia, chưa chắc ngài ấy đã chịu cho vay nhiều bạc đến thế…
- Ta thấy chưa chắc. Thứ các ngươi nhắm tới hẳn là tiền lãi kếch xù thì đúng hơn. Ngươi nói cả buổi mà chẳng hề nhắc đến lãi tính thế nào. Chẳng lẽ lại định giở trò vay chín trả mười ba? Cổ lão ca, huynh đừng tin lời gã. Đám cho vay nặng lãi này chẳng có ai đáng tin cả!
Thấy Cổ Nguyệt Tử sắp đi vào đúng vết xe đổ của cha mình, Lý Lăng không nhịn được nữa, vội bước lên khuyên can.
Ban đầu Hoàng đầu trọc chưa để ý tới y. Giờ thấy y tự mình đứng ra, gã lập tức cười nhạt.
- Ồ, chẳng phải Lý đại lang đây sao? Thế nào, ngươi tới đây làm thuê kiếm tiền à? Hôm nay đã là ngày mười hai tháng Tám rồi. Ba ngày nữa, nếu ngươi không đưa ra được hai trăm lạng bạc, không chỉ ngươi mà cả muội muội của ngươi cũng sẽ bị giải tới phủ Trang đại gia. Chậc chậc, dạo gần đây ta vừa gặp con bé. Nó càng lớn càng xinh xắn mơn mởn…
- Cút!
Lý Lăng không để gã nói hết những lời dâm ô, lập tức quát khẽ, giọng lạnh buốt:
- Chuyện tiền bạc, chúng ta tự biết cách giải quyết! Còn món nợ ta thiếu Trang Cường, ta cũng không quỵt!
Hoàng đầu trọc vốn là kẻ hung hãn, nếu không cũng chẳng được Trang Cường giao cho việc thu tiền cho vay nặng lãi. Trước kia, dưới tay gã đã có không ít người bị đánh trọng thương. Thế nhưng hôm nay, đứng trước Lý Lăng đang nổi giận, nhất là khi chạm phải đôi mắt lạnh lẽo đến rợn người của y, gã bỗng thấy chột dạ.
Gã chỉ bỏ lại một câu:
- Ngươi nghĩ cho kỹ, đừng có hối hận!
Rồi lủi thủi rút ra ngoài.
Ngay cả Cổ Nguyệt Tử cũng kinh ngạc nhìn Lý Lăng. Hắn chưa từng thấy y toát ra sát khí dữ dằn đến vậy. Bấy giờ hắn quan tâm hỏi:
- Lý đệ, đệ không sao chứ?
Lý Lăng hít sâu mấy lần mới trấn tĩnh được. Y khẽ nói:
- Không sao, chỉ là ta bực tên khốn ấy. Lão ca đừng mắc lừa. Chuyện này nhất định còn có mục đích khác.
- Ta biết bọn chúng chẳng có ý tốt, thậm chí còn muốn nhân lúc cháy nhà mà hôi của! Nhưng…
Cổ Nguyệt Tử thở dài, rồi lại hỏi với vẻ lo lắng:
- Mấy ngày nay ta bận đối phó với sự uy hiếp của nhà họ Vạn, thành ra quên mất chuyện của đệ. Đệ còn thiếu bao nhiêu bạc? Nếu không quá nhiều, cứ lấy thêm từ chỗ ta. Ta không dám nói là giúp được nhiều, nhưng dăm ba trăm lạng thì vẫn xoay xở được.
Lý Lăng nghe vậy, lòng ấm lên. Nhưng y vẫn lắc đầu.
- Không được. Trong cửa hàng cũng đang cần tiền gấp, sao có thể vì ta mà làm hỏng việc lớn? Lão ca cứ yên tâm, ta tự có cách gom đủ bạc.
- Thật chứ?
- Thật. Còn chuyện tiền trong cửa hàng, lão ca cũng đừng lo. Ta có cách giải quyết.
Cổ Nguyệt Tử lại ngẩn ra.
- Đệ nói thật sao? Ngoài chuyện vay Trang Cường, còn nơi nào cho chúng ta vay được từng ấy bạc? Các hiệu cầm đồ và ngân hàng trong huyện đâu thể bỏ ra số tiền lớn như vậy.
- Tới phủ thành, tìm ngân hàng nhà họ Vạn.
Cuối cùng Lý Lăng cũng nói ra kế sách y đã sớm nghĩ tới. Nếu chưa đến lúc vạn bất đắc dĩ, y cũng chẳng muốn dùng tới nước này.
- Ngân hàng nhà họ Vạn ư? Đó chẳng phải sản nghiệp của chính nhà họ Vạn sao? Bọn họ chịu cho chúng ta vay tiền à?
Cổ Nguyệt Tử thật sự không tin cách ấy có thể thành công.
- Vì sao lại không? Trước kia ta đã nhờ người dò hỏi. Ngân hàng nhà họ Vạn làm ăn vay mượn đàng hoàng. Chỉ cần đem cửa hàng ra thế chấp, chúng ta có thể vay được hai, ba nghìn lạng bạc. Tiền lãi của họ chỉ khoảng một phần mười, thấp hơn bên Trang Cường chẳng biết bao nhiêu lần.
- Ta đâu nói họ không làm nghề cho vay. Ý ta là… chúng ta đang đối đầu với hiệu sách nhà họ Vạn. Chẳng lẽ ngân hàng của chính nhà họ Vạn lại chịu giúp người ngoài chống lại người nhà mình?
Cổ Nguyệt Tử thật sự cho rằng lần này Lý Lăng đã nghĩ quá xa vời.
Nhưng Lý Lăng chỉ bật cười.
- Ai nói chúng ta tranh hơn thua với hiệu sách nhà họ Vạn thì ngân hàng nhà họ Vạn sẽ không cho vay? Hai việc ấy có liên quan tất yếu gì đâu?