Đối với cánh phóng viên Anh tới dự lễ tiếp nhận đầu hàng, lúc này vẫn chưa thể rời Berlin. Ai nấy đều biết tháng sau sẽ có cuộc duyệt binh chung của bốn nước. Lại thêm một tin lớn nữa, ở Berlin có cớ ở lại lâu dài rồi.
Trên danh nghĩa, bốn nước là đồng minh. Nhưng so với Hồng quân Liên Xô, Anh, Mỹ và Pháp phần lớn vẫn đứng cùng một phía. Dẫn dắt dư luận ở Berlin sao cho có lợi cho mình cũng là việc rất quan trọng.
Các nhà báo được những tờ báo lớn phái đến Berlin đều hiểu điều ấy. Ngay cả Alan Wilson cũng vậy. Có điều, giờ mới nghĩ đến chuyện dẫn dắt dư luận thì đã muộn. Những tay tình báo tinh nhuệ của Bộ Nội vụ Liên Xô đã lục tung khu chiếm đóng của họ, ráo riết săn lùng các nhà khoa học Đức trong ngành quân sự có tên trong danh sách của Bộ Nội vụ.
Chuyện này thậm chí còn qua mặt cả người Mỹ, những kẻ chưa kịp nhận ra điều gì. Họ chẳng biết mọi hành động bí mật của mình đã lọt vào mắt Bộ Nội vụ Liên Xô, bị theo dõi sát sao từng bước.
Trên đường phố London, tin Đức chính thức đầu hàng khiến người dân vốn đã chán ngán chiến tranh bừng lên phấn khởi. Đế quốc Anh rốt cuộc cũng thắng cuộc đại chiến này, đè bẹp kẻ thù lâu năm là nước Đức.
Trong lúc người dân ăn mừng chiến thắng trước kẻ thù cũ, chính phủ London cũng nới lỏng các biện pháp kiểm soát. Hầu như chỉ trong chớp mắt, tình trạng thời chiến ở London đã chấm dứt. Giữa bầu không khí tưng bừng ấy, Philby mặc thường phục, tìm tới nhà một người bạn.
- Philby, ngoài kia đang náo nhiệt lắm phải không? Donald Maclean hỏi. Gã chẳng lấy làm lạ. Đúng lúc ấy, I. Francis Burgess từ phòng trong bước ra, gật đầu chào Philby.
- Người ta ăn mừng quân Đức đầu hàng. Với phần đông, chuyện ấy quả là đáng để trút được gánh nặng trong lòng. Philby khẽ cười, rồi ném tập hồ sơ trong tay lên bàn.
Burgess cau mày nhìn chiếc túi đựng tài liệu.
- Đây là thứ gì vậy?
- Tôi vừa nhận được. Hồ sơ từ Berlin gửi về Bộ Ngoại giao. Philby nhún vai, nói với Maclean. - Dù tôi không mang qua thì chẳng mấy chốc anh cũng sẽ đọc được. Theo lệ, ngày mai chúng ta kiểm tra xong là hồ sơ được chuyển đến Bộ Ngoại giao.
Donald Maclean sinh năm 1915, từng làm viên chức ngoại giao của Anh tại Pháp, Mỹ, Ai Cập và một số nước khác. Cha hắn là người Scotland sinh ra ở Anh, một chính khách thuộc Đảng Tự do, từng giữ chức chủ tịch ủy ban giáo dục.
Năm hai mươi tuổi, Maclean lần đầu bước chân vào Bộ Ngoại giao. Từ đó, hắn trở thành người đầu tiên trong nhóm Ngũ kiệt Cambridge lọt được vào trung tâm quyền lực nước Anh.
- Báo cáo gửi về từ Berlin phải không? Để tôi xem nào! Nghe Philby nói, Maclean lập tức hào hứng, cầm lên đọc. Chẳng mấy chốc, hắn đã chăm chú đến quên cả xung quanh.
- Có chuyện gì thế? Để tôi xem! Burgess thoáng thấy tên Alan Wilson, bèn liếc Philby bằng ánh mắt ngờ vực. - Hắn là gương mặt tiêu biểu của giới công chức Đế quốc Anh đấy à? Mà này, Philby, hình như anh để mắt đến hắn lắm thì phải.
Nếu Alan Wilson biết việc mình đưa tiền cho một phụ nữ Pháp giữa phố Paris lại gây ảnh hưởng lớn đến thế, có lẽ hắn đã tính đến chuyện chọn lúc thích hợp để từ chức, gia nhập Đảng Bảo thủ hoặc Đảng Lao động rồi ra tranh cử. Biết đâu sau này còn thành thủ tướng Đế quốc Anh.
- Giờ hắn nổi tiếng như vậy, muốn không bị chú ý cũng khó. Huống hồ tuổi còn trẻ mà đã được tướng Mountbatten nâng đỡ, sang Ấn Độ thuộc Anh làm quan phụ trách Hyderabad, trở về lại sang Đức tích lũy kinh nghiệm. Sao tôi có thể không để mắt tới hắn? Philby nói như thể chuyện ấy chẳng liên quan gì đến mình, rồi chuyển giọng: - Hai anh đều từng làm việc ở Bộ Ngoại giao, đọc kỹ nội dung đi.
Burgess giơ tay ra hiệu mọi người đừng nóng vội rồi cầm tập hồ sơ lên xem. Tài liệu trước mặt ba người chính là bản báo cáo do Alan Wilson viết. Trong đó, hắn chỉ lướt qua Quân đội Tổ quốc Nam Tư, nhưng lại trình bày rất tỉ mỉ mọi chuyện khác.
Mở đầu, Alan Wilson chỉ trích khả năng Liên Xô đe dọa hòa bình thế giới, biến người dân thế giới tự do thành những kẻ chịu sự sai khiến của Liên Xô. Sau vài câu chính trị khuôn phép, hắn đứng trên lập trường đế quốc mà phân tích tình hình Liên Xô.
“Với sức chiến đấu hiện nay của Hồng quân Liên Xô, sau bốn năm đẫm máu chống Đức, quân Đồng minh ở mặt trận phía tây có lẽ không địch nổi họ trên bộ. Nhưng ta vẫn có thể dùng những biện pháp nhất định để tác động đến các khu chiếm đóng của Liên Xô. Anh, Mỹ và Pháp, nhất là Mỹ, đều có tiềm lực kinh tế ấy.”
Dùng giọng điệu đế quốc để bày tỏ thái độ thù địch với Liên Xô chẳng có gì lạ. Maclean và Burgess đều thầm gật đầu, rồi cũng nói rằng các khu chiếm đóng của Anh, Mỹ và Pháp có thể dựa vào sức mạnh kinh tế để gây ảnh hưởng lên vùng Liên Xô kiểm soát.
Đến đó, mọi chuyện vẫn còn xem như bình thường. Nhưng đoạn cuối viết thế này:
“Liên Xô chiếm gần một nửa lục địa Á Âu. Một khi đã mạnh lên, sẽ rất khó kìm hãm. Sau cuộc đại chiến, quân Đồng minh không thể sánh với họ về lục quân. Vì thế, ta phải dùng những động thái tỏ vẻ hòa hoãn để kiềm chế Liên Xô. Muốn giữ nguyên cục diện châu Âu hiện nay, điểm yếu có thể xuất hiện thực ra không nằm ở châu Âu, mà ở châu Á.”
“Qua những gì tôi chứng kiến ở Ấn Độ thuộc Anh, sức chiến đấu của quân Nhật đã sa sút rất nhiều so với bốn năm trước. Đừng nói đến quân đội ở chiến trường châu Âu, ngay cả khi đối đầu với quân đội Anh Ấn tại Ấn Độ thuộc Anh, họ cũng đã chật vật.”
“Nếu Liên Xô điều Hồng quân ở châu Âu sang châu Á, với lực lượng Đồng minh hiện nay tại châu Á, rất có thể ta sẽ không tranh nổi với họ. Liên Xô không mạnh về hải quân, nhưng từ Sakhalin sang Hokkaido chẳng cần tàu chiến lớn cũng vượt được. Huống hồ Hạm đội Liên hợp Nhật Bản đã tổn thất gần hết. Người Liên Xô cứ dùng thuyền nhỏ cũng đổ bộ được. Một khi đã lên bờ, đám người già yếu, tàn tật trên đất Nhật tuyệt đối không phải đối thủ của Hồng quân.”
“Nếu Hồng quân Liên Xô chiếm được Hokkaido, tình thế mong manh ở vùng Viễn Đông sẽ thay đổi lớn. Nếu Hokkaido nằm trong tay Đồng minh, cả nước Nhật sẽ thành tuyến đầu để Đồng minh phong tỏa Liên Xô. Nhưng nếu Hokkaido rơi vào tay Liên Xô, tiền tuyến sẽ lùi đến ngay vùng lõi của Nhật Bản. Khi ấy, dù đóng quân trên đất Nhật, Anh và Mỹ cũng khó lòng yên ổn.”
- Các anh thấy thế nào? Có cho là chuyện hoang đường không? Philby nhìn hai người bạn, ngừng lại chờ họ trả lời.
- Tuyệt đối không phải chuyện hoang đường. Trái lại, tôi khó mà tin đây chỉ là một viên chức hành chính xuất thân từ thuộc địa. Anh nói hắn làm ở Bộ Ngoại giao nhiều năm, tôi cũng tin. Burgess cau mày, nghiêm giọng nói. - Nhưng còn phần phân tích về Nhật Bản thì sao?
- Tôi đã tra rồi. Hắn học ở Trường Phương Đông, từng làm việc cùng cha tại Hương Cảng. Sau khi nơi đó thất thủ, hắn sang Ấn Độ thuộc Anh. Quan trọng nhất là hắn đã cung cấp tin tức về Trân Châu Cảng. Có thể nói hắn hiểu rất rõ vùng Viễn Đông. Philby đáp, giọng nghiêm túc.
- Vậy thì khỏi cần bàn nữa, phải lập tức chuyển tin này cho các đồng chí Liên Xô. Maclean kết luận dứt khoát. - Đám đế quốc tham lam đến mức chẳng buồn giả vờ thân thiện. Thật vô liêm sỉ!