Sân sau nhà họ Trần.
Ông cụ Trần vừa đổ một bao đậu nành nặng trịch vào chiếc thùng gỗ đặt bên cạnh cối đá. Lưng còng xuống vì mệt, cụ phải vịn vào cối, há miệng thở hồng hộc. Mồ hôi đục ngầu men theo những nếp nhăn sâu hoắm trên mặt mà chảy xuống.
Thím Hai bưng một bát nước sạch, vội vã chạy tới, giọng đầy lo lắng:
- Cha, cha nghỉ tay đi đã, uống miếng nước.
Ông cụ nhận lấy bát, ngửa cổ uống ừng ực hơn nửa bát rồi quệt miệng.
- Cái thằng... cái thằng lười chảy thây ấy đâu rồi? Vẫn chưa dậy à?
Cụ đang nói đến đứa con trai út chẳng nên thân của mình.
Ánh mắt thím Hai thoáng dao động, nàng nhỏ giọng đáp:
- Vẫn... vẫn chưa ạ...
Nàng không dám nói thêm, sợ lại chọc ông cụ nổi giận.
- Haiz!
Ông cụ Trần nặng nề thở dài, bàn tay chai sần vỗ lên mặt cối lạnh ngắt.
- Nhà họ Trần ta... sao lại vớ phải cái thứ ấy chứ!
Giọng cụ chất đầy mệt mỏi và tuyệt vọng. Đứa con hư khiến người ta giận mà chẳng biết làm sao, có mắng đến khô cổ cũng không nên người.
- Cha.
Thím Hai vội tìm chuyện khác để nói. Trên mặt nàng hiện rõ vẻ buồn rầu.
- À phải rồi, hôm qua Tiểu Hằng nói với con, thuốc viên bổ máu dùng để luyện võ của nó... sắp hết nữa rồi. Cha xem...
- Cái gì?!
Ông cụ đột ngột ngẩng đầu, đôi mày nhíu chặt.
- Mới được bao lâu mà đã dùng hết rồi à?!
Tiền mua thuốc cho Trần Hằng luyện võ là khoản chi lớn nhất trong nhà, cũng là gánh nặng đè nặng nhất lên lòng cụ.
Thím Hai khổ sở van nài:
- Cha phải nghĩ cách đi ạ. Thuốc luyện võ của Tiểu Hằng tuyệt đối không thể để đứt được!
- Haiz!
Ông cụ lại thở dài. Dường như cụ muốn trút hết nỗi uất nghẹn trong lồng ngực ra ngoài. Cụ nhìn chậu đậu nành vàng óng, ánh mắt đờ đẫn.
- Biết rồi... để ta nghĩ cách...
Nhưng cách ở đâu ra?
Họ hàng, xóm giềng có thể vay, nhà họ Trần đã vay hết cả. Nợ cũ còn chưa trả xong, lấy đâu ra nợ mới?
Nghĩ đến số tiền thuốc đắt đỏ, ông cụ thấy trong ngực như bị đè một tảng đá lớn, nặng đến mức gần như không thở nổi. Những nếp nhăn khổ sở trên mặt cụ càng hằn sâu.
Đúng lúc ấy, từ gian trước của tiệm tạp hóa bỗng vọng vào tiếng gọi gấp gáp, lộn xộn:
- Ông Trần! Ông Trần! Chuyện vui lớn! Chuyện vui động trời đây!
Ông Hà chủ tiệm bán quan tài gần như húc tung tấm rèm cửa, xông thẳng vào sân sau. Trên khuôn mặt lão hiện lên sắc đỏ phấn khích chưa từng thấy.
Ông cụ Trần giật mình, theo bản năng hỏi:
- Lão Hà? Hớt hải thế này... lại nhà nào có tang à?
Cụ tưởng ông Hà tới báo tin người chết.
- Xí, xí, xí! Tang gì mà tang! Là chuyện vui, chuyện đại hỷ!
Ông Hà phấn khích đến mức đập đùi liên hồi, giọng nói cũng lạc đi:
- Tiểu Hằng nhà ông! Đỗ rồi! Nó đỗ võ tú tài rồi!
Keng!
Chiếc tẩu thuốc trong tay ông cụ Trần rơi thẳng xuống đất, vang lên một tiếng giòn tan.
Cả người cụ cứng đờ. Hai mắt mở lớn, như nghe mà không hiểu, lại như bị tin tức bất ngờ ấy làm cho ngây dại.
- Ông... ông nói gì? Nói lại xem nào!
Thím Hai đứng bên cạnh cũng nghẹn thở. Ngay sau đó, gương mặt nàng bừng lên vẻ mừng rỡ cuồng nhiệt.
Ông Hà còn chưa kịp lên tiếng, bà con hàng xóm phố Bãi Chài đã ùa vào sân sau nhỏ hẹp như nước triều dâng. Tiếng chúc mừng rối rít lập tức lấp kín khoảng sân:
- Cụ Trần! Đại hỷ, đại hỷ! Tiểu Hằng nhà cụ đỗ võ tú tài rồi!
- Ôi chao, cái nia để ở đây vướng chân quá! Mau dọn đi!
- Cụ còn thiếu gì cứ nói một tiếng! Bà con xắn tay giúp cho!
- Cụ ơi, khổ tận cam lai rồi. Từ nay chỉ việc hưởng phúc con cháu thôi!
- Tiểu Hằng nên người rồi! Đúng là làm rạng danh phố Bãi Chài chúng ta!
...
Ông cụ Trần bị niềm vui cuồn cuộn cùng những lời tâng bốc rối rít làm cho choáng váng. Cụ ngơ ngác đứng giữa sân, nhìn từng gương mặt quen thuộc mà hớn hở, nghe đi nghe lại những tiếng “võ tú tài”, “đỗ cao”, chỉ cảm thấy hai tai ù lên. Mọi thứ trước mắt bỗng trở nên hư ảo.
Niềm hạnh phúc lớn lao dâng lên như dòng nước ấm, chớp mắt đã cuốn sạch nỗi buồn vừa rồi, khiến cụ lâng lâng, chẳng biết nên làm gì.
Thím Hai đã mừng đến phát điên. Mặt nàng đỏ bừng, giọng cao vút, hãnh diện tuyên bố với mọi người:
- Tôi biết mà! Tôi biết Tiểu Hằng nhà tôi nhất định sẽ đỗ! Từ nhỏ nó đã thông minh, lại chịu khó!
Nàng như đã trông thấy cảnh con trai mặc áo công danh, làm rạng rỡ tổ tông.
Nhìn dáng vẻ ngây ngẩn của ông cụ Trần, ông Hà cười lớn, chắp tay chúc mừng lần nữa:
- Cụ Trần, đại hỷ! Đại hỷ! Từ nay cụ cứ chờ hưởng phúc con cháu đi. Ngày lành còn ở phía sau kia mà!
Cuối cùng ông cụ cũng tỉnh lại đôi phần sau cú chấn động quá lớn. Môi cụ run run, muốn nói gì đó nhưng không thốt nên lời. Cụ chỉ đột ngột xoay người, loạng choạng nhào tới chậu đậu nành vàng óng.
Bàn tay gầy guộc run rẩy bốc lên một nắm đậu, rồi để mặc chúng rào rào tuột qua kẽ ngón. Dường như chỉ có cảm giác chân thật ấy mới khiến cụ tin được rằng phú quý từ trời rơi xuống thật sự đã đến với cái sân nghèo xác xơ của nhà họ Trần.
- Tốt! Tốt lắm! Tốt quá rồi!
Bàn tay khô gầy của ông cụ run lên không ngừng. Đôi mắt già đục ngầu bừng sáng rực rỡ chưa từng thấy, rồi cụ ngửa mặt cười vang.
- Trời cao có mắt! Mồ mả tổ tiên nhà họ Trần ta bốc khói xanh rồi! Cuối cùng... cuối cùng cũng lại có người đỗ võ tú tài!
Trần Hằng là đứa cháu trai mà cụ đã dốc hết gia sản để nuôi dưỡng. Nay nó đỗ đạt, gương mặt già nua của cụ còn rạng rỡ hơn cả vừa được thoa dầu.
Nhìn những ánh mắt vừa hâm mộ vừa nồng nhiệt của bà con phố Bãi Chài, cụ Trần chỉ cảm thấy một luồng khí nóng xông thẳng lên đầu. Lưng cụ tự nhiên thẳng tắp, chân tay cũng nhẹ nhõm hẳn. Màn mây u ám vì tiền thuốc vừa rồi tan biến sạch, cả người như trẻ lại hai mươi tuổi.
- Dọn đi! Mau dọn dẹp lên!
Ông cụ nhanh nhẹn hẳn ra, như trong người có sức dùng mãi chẳng hết, hăm hở bắt tay thu xếp đống đồ đạc trong nhà.
Ông Hà thấy vậy, vội quay sang gọi mọi người:
- Bà con đừng đứng ngây ra đó, xắn tay giúp nhà họ Trần dọn dẹp đi! Đây là chuyện vui động trời đấy!
- Đúng rồi, cùng làm nào!
Bà con hàng xóm hào hứng bắt tay vào việc. Người khiêng đồ, người quét sân, người xách nước tưới nền. Khoảnh sân nhỏ lập tức náo nhiệt hẳn lên.
Trần Văn dụi đôi mắt ngái ngủ, lảo đảo từ gian trong bước ra. Thấy cảnh tượng trước mặt, hắn giật mình:
- Cha? Chuyện gì thế này? Nhà mình bị trộm à?
Chị Lâm cười tươi rói, giành nói trước:
- Chú Hai ngủ mê rồi sao? Chuyện đại hỷ! Tiểu Hằng nhà chú đỗ võ tú tài rồi! Quan sai báo tin sắp tới cửa đấy!
- Đỗ rồi ư?! Tiểu Hằng thật sự đỗ rồi?!
Trần Văn lập tức tỉnh ngủ. Hai mắt hắn mở tròn xoe, niềm vui khổng lồ tràn ngập trong lòng. Công danh của con trai chính là chỗ dựa cho nửa đời sau của hắn.
Sau này khỏi lo chuyện dưỡng già nữa rồi!
Từng nếp nhăn trên gương mặt già nua của ông cụ Trần giãn ra. Nhìn đứa con ngày thường chẳng nên thân, hôm nay cụ cũng thấy thuận mắt hơn nhiều, hiếm khi cất lời khen:
- Tốt! Thằng nhãi này, cuối cùng cũng làm được một việc ra hồn cho nhà họ Trần!
Thím Hai càng ưỡn thẳng lưng, cằm hất cao. Vẻ đắc ý và kiêu hãnh hiện rõ trên mặt nàng, cứ như công danh ấy do chính tay nàng giành được vậy.
Nàng đảo mắt một vòng, giả vờ quan tâm rồi lớn tiếng hỏi:
- Phải rồi, chị Lâm, cháu Tiểu Khánh nhà tôi chẳng phải cũng đi thi sao? Nó có tin tức gì chưa?
Câu hỏi ấy được nàng cố ý nhắc tới, cốt để mọi người lại tâng bốc Trần Hằng nhà mình thêm lần nữa.
Nụ cười trên mặt chị Lâm cứng lại. Chị ấp úng:
- Nghe... nghe Tiểu Hải nói, hình như chỉ đỗ một người thôi...
Thím Hai lập tức nhướng mày, dùng giọng kẻ cả mà an ủi:
- Haiz, thằng Khánh ấy mà, tư chất kém hơn một chút, tính tình lại nóng nảy. Nhưng cũng chẳng sao. Đợi Tiểu Hằng nhà tôi trở về, bảo nó chỉ bảo, dìu dắt vài năm. Biết đâu sau này vẫn còn cơ hội.
Mấy người hàng xóm xung quanh nghe vậy đều gật gù phụ họa.
Đúng lúc ấy, Tiểu Hải cuối cùng cũng thở hồng hộc chen được vào sân. Trán hắn đầy mồ hôi, trên mặt nở nụ cười tươi rói. Hắn hướng về phía ông cụ Trần, chắp tay cúi chào:
- Cụ Trần! Chúc mừng cụ, chúc mừng cụ! Đây đúng là chuyện vui động trời!
Ông cụ đang vui, liền ra hiệu cho thím Hai lấy ít tiền đồng thưởng cho hắn.
Thím Hai móc mấy đồng tiền, nhét vào tay Tiểu Hải, nở nụ cười ban ơn:
- Cầm lấy mà lấy may. Còn không mau nói vài câu tốt lành chúc mừng Tiểu Hằng nhà ta đi?
Tiểu Hải nhận tiền, mừng rỡ ra mặt. Hắn bắt chước giọng điệu trong tuồng, hắng giọng rồi cao giọng nói:
- Chúc mừng cụ Trần! Chúc mừng đại gia Trần Khánh đỗ võ tú tài! Rạng danh tổ tông, đường công danh mỗi bước một cao!
Nghe đến đó, sắc mặt thím Hai lập tức sa sầm:
- Tiểu Hải, ta cho ngươi tiền, ngươi chúc Trần Khánh làm gì?
Tiểu Hải ngẩn ra:
- Đại gia Trần Khánh đỗ đạt, đương nhiên phải chúc mừng đại gia ấy chứ.
Đại gia Trần Khánh đỗ đạt ư?!
Sân sau nhà họ Trần lập tức chìm vào một khoảng lặng nghẹt thở.
Ngay cả tiếng thở cũng nghe rõ mồn một.
Tất cả động tác đang dang dở đều dừng lại.
Nụ cười trên mặt bà con hàng xóm đông cứng. Họ ngơ ngác, sững sờ, rồi đồng loạt quay sang nhìn ông cụ Trần và thím Hai.
Sắc đỏ hồng trên mặt ông cụ rút đi với tốc độ có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Nụ cười sảng khoái như bị đóng băng, chỉ còn lại vẻ cứng đờ và mờ mịt.
Môi cụ run bần bật, cổ họng phát ra tiếng khò khè, nhưng chẳng thốt được lời nào.
Sắc mặt thím Hai càng biến đổi dữ dội. Từ đỏ bừng vì đắc ý chuyển sang trắng bệch vì kinh ngạc, rồi trắng bệch hóa xanh mét vì nhục nhã và giận dữ. Sau cùng, cả mặt nàng tím tái như gan lợn.
Nàng cảm thấy máu nóng xộc thẳng lên đầu, hai tai ong ong. Chỉ hận chẳng thể đào ngay một cái hố rồi chui xuống!
- Tiểu... Tiểu Hải!
Ông Hà là người đầu tiên tỉnh lại. Lão chộp lấy cánh tay Tiểu Hải, giọng cũng biến dạng:
- Ngươi nhìn nhầm rồi phải không? Hay nhớ lộn tên? Người đỗ là Trần Hằng! Trần Hằng đấy!
Tiểu Hải bị cảnh tượng ấy dọa cho ngơ ngác. Hắn vừa tủi thân vừa phân bua:
- Không... không nhầm đâu! Tôi nhìn rõ lắm! Trên bảng ghi là “Trần Khánh”, quê quán Vịnh Câm. Tôi sợ mình hoa mắt nên còn hỏi mấy người đứng bên cạnh. Ai cũng bảo người đỗ là đại gia Trần Khánh!
Đầu óc hắn vốn chậm chạp, làm sao hiểu được những chuyện quanh co giữa tình người với nhau?
Hắn chỉ biết cháu trai của ông cụ Trần tên là Trần Hằng, nào ngờ người đỗ võ tú tài lại là Trần Khánh, đứa cháu khác đang sống trên một chiếc thuyền rách ở Vịnh Câm!
Ầm!
Lời khẳng định chắc nịch của Tiểu Hải như nhát búa cuối cùng, đập tan giấc mộng vừa dâng lên trong nhà họ Trần.
Hóa ra họ đã nhầm!
Người đỗ võ tú tài không phải Trần Hằng được cả nhà gửi gắm kỳ vọng, mà là Trần Khánh, đứa trẻ bị bỏ quên trên chiếc thuyền rách ở Vịnh Câm.
- Xôn xao!
Sau một thoáng im lặng chết chóc, tiếng bàn tán bị nén chặt lập tức dậy lên.
Ánh mắt bà con hàng xóm nhìn ông cụ Trần và thím Hai bỗng trở nên vô cùng phức tạp. Có thương hại, có kinh ngạc, có lúng túng, thậm chí còn thấp thoáng vẻ chế giễu khó nói thành lời.
Thím Hai cảm thấy mặt mình như bị hàng trăm mũi kim châm, nóng rát đau đớn. Mấy đồng tiền thưởng vừa cho đi giờ chẳng khác nào những lời cười nhạo chói mắt nhất.
Nàng đột ngột quay phắt đầu đi, không dám nhìn bất kỳ ai nữa.
Còn ông cụ Trần như vừa bị rút sạch sức lực. Tấm lưng đang thẳng bỗng lại còng xuống. Cụ ngơ ngẩn nhìn chiếc tẩu thuốc nằm trên đất, cả người như già thêm mười tuổi.
Cụ có nằm mơ cũng chẳng ngờ nhà họ Trần quả thật đã có người đỗ võ tú tài, nhưng lại dùng cách này để giáng vào cụ một cái tát vang dội nhất.
- Khụ...
Ông Hà lúng túng hắng giọng, khô khan đứng ra giảng hòa:
- Thôi... bà con giải tán cả đi. Giải tán đi, để cụ... yên tĩnh một lát.
Bà con phố Bãi Chài như vừa tỉnh khỏi giấc mộng, lập tức tản đi như chim vỡ tổ. Ai nấy bước vội vàng, cứ như đang chạy khỏi một cơn lúng túng không biết giấu mặt vào đâu.
Thế nhưng những lời bàn tán khe khẽ vẫn theo gió bay ngược trở lại, lạnh lẽo như kim châm vào tai ông cụ Trần:
- Haiz, cụ Trần... thiên vị quá rồi...
- Chứ còn gì nữa? Hồi trước mà đối xử với mẹ con nhà ở Vịnh Câm tử tế hơn một chút...
- Nghe nói thằng bé ấy phải sống trên thuyền rách, bữa đói bữa no...
Tiểu Hải chẳng hề nhận ra bầu không khí lạ lùng ấy. Hắn cất mấy đồng tiền vào người, vui vẻ đi theo đám đông.
Chớp mắt, sân sau nhà họ Trần vừa rồi còn ồn ào náo nhiệt, người chen kín không còn chỗ đứng, giờ chỉ còn lại một bãi ngổn ngang và vẻ vắng lặng lạnh lòng.
Ông cụ Trần đứng ngây bên chậu đậu nành vàng óng. Bàn tay khô gầy vô thức bốc lên một nắm đậu, rồi để mặc chúng rào rào rơi qua kẽ ngón.
Tựa như thứ “phúc khí” vừa nắm được cũng theo đó mà trôi tuột đi.
...
Nắng ấm hiếm hoi rải xuống mặt nước đục ngầu ở Vịnh Câm, khiến nơi ấy cũng ánh lên thứ sắc vàng giả tạo.
- Đỗ rồi! Đỗ thật rồi! Võ tú tài! Trần Khánh đỗ võ tú tài rồi!
Người đưa tin khản cả giọng. Hắn chân trần chạy băng băng trên bến bùn, cứ như tin vui ấy là công danh của chính mình.
Tin tức chẳng khác nào giọt nước rơi vào chảo dầu sôi, trong chớp mắt đã làm cả Vịnh Câm nổ tung.
Vịnh Câm vốn chỉ toàn lều rách thuyền mục lập tức náo động như tổ ong bị chọc thủng. Những tấm rèm che trước các căn lều xiêu vẹo và khoang thuyền tả tơi bị giật tung. Từng gương mặt quanh năm chai lì, dãi dầu sương gió, giờ chỉ còn vẻ kinh ngạc và chẳng dám tin vào tai mình.
Keng! Keng! Keng!
Tiếng chiêng đồng trong trẻo, vang dội từ xa tới gần, lấn át mọi âm thanh hỗn tạp.
Hai viên sai dịch mặc công phục màu đen, trên mũ cài lông chim đỏ, dẫn đầu một viên lại dịch tay bưng chiếc khay gỗ sơn son. Cả ba ngẩng cao đầu, bước đi khoan thai.
Vẻ mặt kiêu căng cùng dáng điệu cố ý làm ra vẻ uy nghi của họ hoàn toàn đối lập với cảnh nghèo xác xơ nơi đây.
Viên lại dịch kéo dài giọng, cất tiếng vang khắp mọi ngóc ngách:
- Báo tin vui đây! Ông Trần Khánh ở Vịnh Câm, huyện Cao Lâm, đỗ cao võ tú tài khoa võ của huyện, xếp hạng bảy bảng Bính! Chúc mừng ông Trần! Chúc mừng ông Trần!
Đám đông lập tức nổ tung tiếng xôn xao. Sau đó, cả Vịnh Câm lại chìm vào im lặng như chết, chỉ còn tiếng thở nặng nề và những tiếng kêu nghẹn vì kinh ngạc.
Mọi ánh mắt đều dồn cả về phía chiếc thuyền rách ấy.
Tấm lưng còng của bà Hàn bỗng thẳng lên. Bà vịn vào cửa khoang, đôi môi run bần bật. Nước mắt tuôn trào, lăn dài trên gò má.
Tên thư lại đứng ở mũi thuyền chật hẹp, lặng lẽ chờ phản ứng của mẹ vị võ tú tài vừa đỗ.
Bà Hàn giật mình, như vừa tỉnh khỏi cơn chấn động quá lớn.
Nỗi sợ hãi chưa từng có cùng sự kínhsợ ngập tràn trong lòng khiến bà cuống quýt cúi người, định làm lễ lớn. Giọng bà nghẹn ngào, run rẩy:
- Đã… đã phiền các vị quan gia đích thân tới đây! Dân phụ… dân phụ…
- Ôi chao, lão phu nhân làm vậy khiến tiểu nhân tổn thọ mất! Muôn lần không được!
Vẻ kiêu ngạo trên mặt tên thư lại lập tức biến thành nụ cười nịnh nọt. Hắn cúi lưng còn thấp hơn cả đám nha dịch thường ngày đi thu thuế.
Hai tay cung kính dâng tờ báo tin đỏ thắm lên, hắn cười nói:
- Trần lão gia tuổi trẻ tài cao, một bước lên mây. Sau này tiền đồ rộng mở, chẳng thể đo lường! Bọn tiểu nhân đặc biệt tới báo tin vui, cũng xin được hưởng chút may mắn của lão gia!
Bấy giờ bà con lối xóm quanh đó mới sực tỉnh.
- Trời đất ơi, thằng A Khánh thật sự đỗ rồi! Võ tú tài đấy! Vịnh Câm chúng ta có ông tú rồi!
Chú Cao kích động đến mức chòm râu run lẩy bẩy. Ông là người đầu tiên quỳ phịch xuống trước mặt bà Hàn:
- Con lạy Trần lão phu nhân! Cuối cùng bà cũng qua được những ngày khổ cực rồi!
Ông vừa quỳ xuống, chẳng khác nào xô ngã quân cờ đầu tiên. Trên bến, rồi trên những chiếc thuyền bên cạnh, người người lục tục quỳ rạp xuống.
Đó là những chú bác, cô dì đã nhìn Trần Khánh lớn lên. Trên mặt họ đan xen vẻ kính sợ khó tin, lòng ghen tị, cùng niềm kích động hãnh diện như chính mình cũng được thơm lây.
- Ông tú ơi! Thím Hàn ơi, cuối cùng thím cũng ngẩng đầu được rồi!
Thím Thúy Hoa là người lớn tiếng nhất. Giọng thím nghẹn ngào, nhưng sự phấn khích thì không sao che giấu nổi:
- Tôi đã bảo mà, thằng A Khánh từ nhỏ đã chẳng giống người thường!
Vừa nói, thím vừa lén véo mạnh vào đùi mình, sợ rằng tất cả chỉ là một giấc mơ.
Trái tim Nhị Nha như bị bàn tay nào đó siết chặt, rồi đột ngột buông ra, để lại trong lòng nàng một khoảng trống chấn động.
Chỉ chớp mắt, hắn đã thành “Trần lão gia” cao cao tại thượng rồi sao?
Viên ngoại Triệu mà nàng hầu hạ, gặp vị võ tú tài cũng phải cúi mình hành lễ.
Cuối cùng bà Hàn cũng lấy lại được hơi thở. Bà lau nước mắt, giọng vẫn nghẹn ngào nhưng vang dội hơn bao giờ hết:
- Cùng vui! Cùng vui! Bà con lối xóm cùng vui cả! Các vị sai gia vào trong ngồi!
Tay chân luống cuống, bà quay ngoắt vào khoang thuyền. Một lát sau, bà bưng ra một chiếc bát sành thô. Trong bát là cháo bột mì trắng tinh, còn bốc hơi nghi ngút.
Bà run rẩy dâng lên cho viên thư lại:
- Sai gia vất vả rồi, xin dùng tạm… dùng tạm cho đỡ đói…
Tên thư lại nhìn bát cháo bột mì mà chẳng hề tỏ vẻ chê bai. Trái lại, hắn cười tươi rói rồi đón lấy:
- Ôi chao, đa tạ lão phu nhân hậu đãi! Bát cháo lấy may này thơm quá, bọn tiểu nhân nhất định phải hưởng cho trọn phúc nhà lão phu nhân!
Viên thư lại hắng giọng, cao tiếng tuyên đọc:
- Theo ơn triều đình, Trần lão gia đỗ võ tú tài, trong hai năm nay, gia đình được miễn thuế đầu người và việc lao dịch! Từ nay về sau, thuế má chỉ phải nộp bốn phần mười theo lệ vĩnh viễn! Đây chính là hoàng ân mênh mông, phúc trạch trải khắp giới sĩ tử!
Nghe đến đó, tất cả mọi người có mặt đều ngưỡng mộ không thôi.
Đám dân chài như họ cả đời bị thuế má, việc lao dịch và tiền hương khói đè nặng, đến ngẩng đầu cũng chẳng nổi.
Trong lòng bà Hàn trăm mối ngổn ngang. Bà lần tay vào ngực, lấy ra một chiếc túi vải nhỏ nặng trĩu, giấu sát bên người từ lâu. Bà run rẩy đưa nó cho tên thư lại đứng đầu:
- Sai gia vất vả rồi, chút lòng thành… xin các sai gia và anh em dùng uống trà.
Trong túi là những nén bạc vụn Trần Khánh để lại cho bà.
Tên thư lại nhận lấy, cân thử trong tay. Nụ cười trên mặt hắn càng rạng rỡ, gần như tràn cả ra ngoài:
- Lão phu nhân khách sáo quá, khách sáo quá! Chúc Trần lão gia đường công danh rộng mở, sớm ngày đỗ võ cử! Bọn tiểu nhân xin cáo lui. Hôm khác sẽ lại tới thỉnh an lão gia và lão phu nhân!
Nói rồi, hắn dẫn theo hai tên sai dịch, giữa những ánh mắt kính sợ của bà con lối xóm và tiếng ồn ào chưa dứt, vừa gõ chiêng vừa hớn hở rời đi.