Trong văn phòng Bộ Nội vụ, ngài Peel ngồi trên ghế, chăm chú đọc loạt báo cáo điều tra vụ trộm xác giết người do Sở Cảnh sát London gửi tới.
Bên tay phải ông là bản kiến nghị sửa đổi Luật Giải phẫu do Arthur soạn.
Trong đó, Arthur trình bày tường tận những điều hắn tìm hiểu được từ các bác sĩ và phu đào mộ: xác chết cần thiết ra sao cho y học tiến bộ, nguồn xác khan hiếm thế nào, và ở nhiều nước châu Âu, các trường giải phẫu được phép nhận những thi thể không người thân đến nhận từ bệnh viện, nhà tù và nhà tế bần.
Một khi Luật Đẫm Máu được sửa đổi, số xác chết được phép dùng để giải phẫu sẽ ngày càng ít đi. Muốn tránh tái diễn những vụ trộm xác giết người hàng loạt như lần này, chi bằng học theo các nước lục địa châu Âu, mở rộng nguồn xác hợp pháp cho việc giải phẫu.
Mặt khác, cũng cần phạt nặng nhẹ khác nhau tùy theo mức độ đối với những kẻ kiếm lời từ xác chết.
Cuối bản báo cáo, Arthur nêu rõ điều cốt yếu: dùng thi thể những người nghèo đã chết mà không ai đến nhận, đổi lấy quyền được sống cho những người nghèo còn đang sống.
Đọc xong, ngài Peel đưa tay day trán rồi nói với Arthur đang ngồi đối diện:
- Arthur, thật ra chúng ta không phải không hiểu những điều này. Từ sau vụ Burke ở Edinburgh mấy năm trước, chúng ta đã bắt đầu tính đến chuyện mở rộng nguồn xác hợp pháp.
- Nhưng anh cũng biết, dân chúng Anh đã thành kiến sâu nặng với việc giải phẫu. Họ tin rằng thân xác là biểu tượng thiêng liêng lâu đời nhất của mỗi con người. Trong phong tục của chúng ta, đến nay vẫn còn nhiều quy định về tang lễ.
- Vì vậy, chúng ta khó lòng hoàn toàn noi theo kinh nghiệm của các nước châu Âu để lập ra một chế độ cho phép dùng xác không người nhận vào việc giải phẫu.
- Hơn nữa, phản đối dự luật không chỉ có giới giáo sĩ, mà cả nhiều bác sĩ cũng vậy. Nghị viên Thomas Wakley, chuyên gia y học phụ trách thành lập ủy ban điều tra đạo đức giải phẫu lần này, cũng là một trong những người kiên quyết phản đối.
- Hồi đó, ông ta đã đặc biệt lên diễn thuyết tại Hạ viện vì chuyện này. Ông ta cho rằng Luật Giải phẫu vốn phải giúp xóa bỏ nỗi oán ghét và thành kiến ăn sâu trong dân chúng đối với việc giải phẫu. Thế nhưng chúng ta lại đưa vào đó một chủ trương sai lầm. Điều ấy càng khiến công chúng, nhất là người nghèo, tin rằng nhà cầm quyền đang bán xác họ cho các nhà giải phẫu, để mặc người ta mổ xẻ thân thể mình.
- Ông ta còn cho rằng nếu Luật Giải phẫu được Hạ viện biểu quyết thông qua rồi ban hành chính thức, những nhà nghiên cứu y học như ông ta sẽ chỉ chuốc lấy ô danh. Việc dùng thi thể không người nhận từ nhà tế bần và bệnh viện để nghiên cứu giải phẫu không những trái đạo đức mà còn đi ngược nhân tính.
- Ngay cả mấy năm trước, khi Công tước Wellington vừa lập nội các, Luật Giải phẫu cũng chẳng thể tiến triển suôn sẻ.
- Còn lúc này… tình thế quá nhạy cảm. Dù tôi hết lòng ủng hộ ý kiến của anh, những thành viên nội các khác cũng không muốn khơi thêm sự bất bình của công chúng.
- Tôi biết anh có lòng tốt, nhưng Arthur, ít nhất lúc này thì chưa được. Xin lỗi. Tuy vậy, tôi có thể hứa sẽ cân nhắc kỹ chuyện này. Còn khi nào thúc đẩy, phải chờ thời cơ thích hợp.
Arthur dĩ nhiên hiểu ẩn ý trong lời ngài Peel.
Đảng Bảo thủ lúc này còn chẳng chắc giữ nổi quá nửa số ghế ở Hạ viện. Trong khi đó, các giám mục cấp cao ở Thượng viện vốn đã sôi sục tức giận vì Luật Giải phóng Công giáo.
Nếu giờ lại ném Luật Giải phẫu ra trước mặt họ, e rằng các tổng giám mục sẽ đích thân kêu gọi tín đồ xuống đường biểu tình.
Arthur bình thản gật đầu:
- Không sao, tôi hiểu ngài. Nhưng mong ngài cũng hiểu, Sở Cảnh sát London có trách nhiệm trình bản báo cáo này. Chúng tôi phải phân tích cặn kẽ nguyên nhân vụ án.
- Như sổ tay cảnh sát đã ghi, nhiệm vụ của cảnh sát là giảm bớt tội phạm. Chỉ khi giải quyết được nhu cầu của giới bác sĩ, nguy cơ xảy ra những vụ trộm xác giết người mới giảm xuống.
Ngài Peel tán thành, gật đầu:
- Đúng vậy, chỉ có giải quyết được nhu cầu thì mới ngăn được những vụ án kiểu này. Tôi không thể thúc đẩy Luật Giải phẫu, nhưng có thể thử đề xuất chuyện phân định hình phạt nặng nhẹ như anh đã nói.
- Trước khi Luật Giải phẫu được thông qua, chúng ta có thể tìm cách khiến bọn tội phạm chuyển sang trộm xác thay vì giết người.
- Còn những bác sĩ dùng thi thể nạn nhân bị sát hại, tôi cũng sẽ cố vận dụng ảnh hưởng của nội các và nghị viện để gây sức ép lên các trường cùng bệnh viện liên quan, buộc họ cách chức những kẻ ấy và bắt họ trả giá.
- Làm như vậy, từ nay các bác sĩ khi mua xác không rõ lai lịch sẽ phải dè chừng hơn. Ít nhất, họ phải xác định được những thi thể ấy không phải là xác của nạn nhân trong các vụ giết người.
Arthur gật đầu. Cuộc trò chuyện hôm nay với ngài Peel, dù sao cũng đã đem lại chút kết quả. Ít nhất, ông đã hiểu tầm quan trọng của những vụ án như thế này.
Thế là đủ rồi.
Nói đến đây, ngài Peel chợt lên tiếng:
- Arthur, dù thế nào đi nữa, công việc lần này của anh cũng rất xuất sắc và có hiệu quả rõ rệt. Tôi có thể thay Công tước Wellington chuyển cho anh một lời: ngài ấy rất coi trọng năng lực làm việc của anh. Chẳng bao lâu nữa, ngài ấy định giao cho anh một nhiệm vụ mới.
Arthur cau mày nghĩ ngợi:
- Nhiệm vụ mới? Gần đây Sở Cảnh sát London đâu có gặp vụ án hóc búa nào. Ngài nói đến chuyện gì vậy?
- Không, không phải phá án.
Ngài Peel mỉm cười đáp:
- Là nhiệm vụ bảo đảm an ninh tại một sự kiện lớn. Chắc anh biết tuyến đường sắt từ Liverpool đến Manchester sắp hoàn thành rồi chứ? Công tước Wellington định nhân dịp này hòa giải với William Huskisson, cựu Bộ trưởng Ngoại vụ.
- Bộ Nội vụ đã cân nhắc lực lượng cảnh sát địa phương, cuối cùng cho rằng điều động những cảnh sát giỏi của Sở Cảnh sát London đến hiện trường giữ gìn trật tự là thích hợp nhất. Khi chúng tôi hỏi ý Công tước, người đầu tiên ngài ấy nghĩ đến chính là anh.
Nghe đến đây, Arthur đã hiểu đại khái đầu đuôi câu chuyện.
William Huskisson là nhân vật lừng danh trong Đảng Bảo thủ, nhưng lập trường của ông ta lại khá khác thường: ông ta thuộc phe cấp tiến trong đảng.
Đảng Bảo thủ vốn cực kỳ bảo thủ. Thế nhưng sau vụ thảm sát Peterloo năm ấy, nội bộ đảng chia rẽ sâu sắc.
Một nhóm người thuộc phe cấp tiến, đồng cảm với những công nhân bị hại và cho rằng chính sách trong đảng phải thay đổi, đã tách riêng ra.
Đứng đầu nhóm này là cựu Thủ tướng George Canning, cựu Bộ trưởng Ngoại vụ William Huskisson và Robert Peel.
Năm 1822, trong nội các do Robert Jenkinson, Bá tước Liverpool, thành lập, phe cấp tiến của Đảng Bảo thủ thắng lớn. George Canning nắm chức Ngoại trưởng kiêm lãnh tụ Hạ viện, William Huskisson phụ trách thương mại, còn Robert Peel làm Bộ trưởng Nội vụ và giữ chức ấy cho đến hôm nay.
Trong thời gian tại nhiệm, cả ba đều đi ngược đường lối bảo thủ của đảng. George Canning sửa đổi chính sách đối ngoại, hết lòng ủng hộ các phong trào giành độc lập ở Nam Mỹ và Hy Lạp.
William Huskisson chủ trương tự do thương mại, mạnh tay bãi bỏ gần hết những điều khoản trong Luật Hàng hải, khiến phần lớn hàng hóa đưa đến các thuộc địa của Anh không còn phải quá cảnh qua Anh.
Còn ngài Peel, từ ngày nhậm chức đã tích cực vận động bãi bỏ Luật Đẫm Máu, và gần đây đạt được thành quả lớn. Tính cả những nỗ lực trước đó, ông đã lần lượt bãi bỏ hơn một trăm tội danh có thể bị xử tử. Ngoài ra, ông còn luôn tìm cách cải thiện điều kiện trong nhà tù.
Chỉ tiếc rằng nhóm cấp tiến của Đảng Bảo thủ giờ đây chỉ còn ngài Peel ở lại nội các.
George Canning đã qua đời vì bệnh trong nhiệm kỳ thủ tướng mấy năm trước.
Còn Huskisson thì vì Công tước Wellington, đại diện cho phe bảo thủ trong đảng, lên nắm quyền nên tức giận dẫn theo những người ủng hộ rời khỏi nội các.
Chỉ có ngài Peel nhờ quan hệ riêng tốt đẹp với Công tước Wellington, được ông mời ở lại nên mới tiếp tục giữ chức.
Theo tính tình của Công tước Wellington, việc ông chủ động làm hòa với Huskisson quả thật khó tin.
Nhưng nhìn từ một phía khác, chuyện ấy cũng cho thấy nội các Wellington đang lâm vào cảnh khó khăn.
Luật Giải phóng Công giáo đã đắc tội với toàn bộ phe bảo thủ cực đoan trong đảng. Theo đà này, chẳng lẽ Công tước Wellington định ngả sang phe cấp tiến?
Arthur còn đang suy tính thì ngoài cửa chợt vang lên tiếng bước chân dồn dập.
Thư ký riêng của ngài Peel đẩy cửa bước vào, hớt hải nói:
- Thưa ngài, Công tước Wellington đang vội triệu ngài đến số 10 phố Downing.
Nghe vậy, ngài Peel đứng dậy, lấy áo khoác trên giá xuống:
- Đã xảy ra chuyện gì?
Vị thư ký riêng mặt đầy vẻ lo lắng:
- Than ôi, nhà vua của chúng ta vừa băng hà tại Lâu đài Windsor!